SITMA OTU
Latince Adı: Arteminisia annua L
SITMA OTU ( Arteminisia annua L.)
DiÄŸer Ä°simleri:Türkistan Pelin otu,Peygamber süpürgesi,Bir yıllık Pelin otu,Malarya otu
Familyası: BileÅŸikgillerden, Korbblütengewâchse, Asteraceae
Drugları: Sıtma otu; Artemisiae annuae herba
Sıtma otunun (yaprak, çiçek, gonca ve sürgünleri) çayı içilir ve natürel ilacı yapılır.
Pelinotugillerden (Artemisiagillerden) olan Sıtma otu vatanının Türkistan olması nedeni ile Türkistan Pelin otu, bir
yıllık olması nedeniyle Bir yıllık Pelin otu diye de anılır. Fakat çok eskiden beri sıtmaya karşı kullanıldığından Sıtma
otu diye de anılır. Çinliler tarafından yaygın olarak kullanıldığından Çin Pelin otu diye de anılmaktadır.
Bitkinin adı üzerinde, bir yıllık pelin otu diye anılır ve bir yıllıktır. Sonbaharda tohumlarının toplanıp ilkbaharda
ekilmesi gerekir. Sıtmaotu 50-150cm boyunda dikine yükselen oldukça sık çatallaÅŸan kahverengimsi kızıl renkli bir
gövdesi vardır. Alt yaprakları uzun saplı, bir düzine yan yaprakçıklardan oluÅŸur ve yan yapraklarında diÅŸ veya tarak
gibi yan lopları bulunur. Üst yapraklar ise oldukça küçüktür ve genelde sarımsı yeÅŸil renktedir. Çiçekleri bitkinin üst
kısmındaki sürgünlerde salkım gibi bir arada yoÄŸunlaÅŸmıştır. Çiçek baÅŸları dikey veya sarkık küre ÅŸeklinde ve açık
sarımtırak renklidir.
Hasat zamanı: Çiçek açmaya baÅŸladığı andan itibaren Temmuz ve AÄŸustos aylarında toplanarak gölgelik ve
havadar bir yerde kurutulur. Kuruturken ısının 35° yi geçmemesi gerekir. Aksi halde birleÅŸimindeki eterik yaÄŸlar yok
olur. Malesef ÅŸifalı bitkiler toplama, kurutma, paketleme ve depolama iÅŸlemleri sırasında çok yanlışlar yapılmaktadır.
Bitkinin ÅŸifalı kısmı yaprak veya çiçekleri ise asla GüneÅŸ altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede kurutulmalıdır.
Ayrıca örneÄŸin bitki 5 günde kurudu ise, 2 gün daha kurumada bırakmak mahzurludur, çünkü birleÅŸimindeki eterik
yaÄŸları kaybettiÄŸinden kalitesi düÅŸer. Sadece bitki kökleri GüneÅŸ te kurutulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip
depolanması gerekir. Åžifalı bitkilerin Aktarlar da açıkta satılması kalitesini kısa sürede düÅŸürür ve etkisini oldukca
azaltır.
BirleÅŸimi: BirleÅŸimindeki maddeleri önemine göre ÅŸöyle sıralayabiliriz;
a) Yabani olarak yetiÅŸen sıtma otu %0,05-0,1 arasında Sesquiterpenlakton içerirken Turingen Üniversitesi
(Almanya da) tarafından geliÅŸtirilen kültür sıtma otu %2 civarında içermektedir. Sesquiterpenlakton türevleri
Artemisinin (3,6,9-Trimetil-octahydro-3,12-Epoxypyrano-[4,3-J]-1,2-Benzodioxepin-10-one), ayrıca Arteanoinasit
ve Arteanoin B içerir.
b) Eterik yaÄŸlar; 1) Monoterpenler; en önemli olan terkip Artemisiaketon olup ayrıca ?-ve ß-Pinen, Kampfer,
Campfen, Myrcen, 1,8-Cineol, Bornylasetat, Sabinen, 2) Sesquiterpenler; ß-Caryophyllen, Germacren D, ß-
Cadinen ve Nootkaton
c) Flavonitler; Artemetin, Eupatorin ve Chrysosplentin
Kullanılması:
a) AraÅŸtırmalara göre Sıtma otu, tozu veya hapı baÅŸta sıtmaya (malarya) ve diÄŸer bulaşıcı hastalıklara karşı
kullanılır.
b) Halk arasında deri kaşıntısı, sarılık ve ateşli hastalıklara karşı kullanılmıştır.
c) Aşırı sıcaklardan dolayı hastalanan, ateÅŸli baÅŸ aÄŸrısı, baÅŸ dönmesi ve nefes darlığı çekenlerin sıtma ot çayı
içmeleri halinde bu rahatsızlıkları geçer.
Açıklamalar: Tübingenb Üniversitesi (Pflazenbio chemie institut) tarafından yapılan araÅŸtırmalarda yeni bir kültür
sıtma otu geliÅŸtirilmiÅŸtir. Åžimdiye kadar ılıman ülkelerde yabani olarak yetiÅŸen sıtma otu yerine boyu 4m yi bulan en
az 20-30kat daha Sesquiterpenlakton türevleri içeren ve tropik ülkelerde de yetiÅŸen yeni bir tür elde edilmiÅŸtir.
dünya saÄŸlık teÅŸkilatı tarafından yapılan açıklamada yılda 300-500 milyon insanın Malaryaya yakalandığı ve
bunlardan 1,5-2 milyonunun her yıl öldüÄŸü belirtilmektedir. Ölenlerin genellikle %70-90 arasında Afrika da olduÄŸu
tespit edilmiÅŸtir.
Çayı: Sıtma otundan bir kahve kaşığı (2-3gr) 300-500ml kaynar suyla haÅŸlandıktan sonra 5-10dk demlenmeye
bırakılır. Sabah, öÄŸle ve akÅŸam içilir. Bu çaydan 3-5gün içmek yeterlidir.
Ekstresi: Sıtma otu Diklormetan ile veya diklormetan aseton karışımı ile ekstraksiyonu yapılarak ekstresi elde
edilir. bu ekstreden hasta günde 3-5defa, 15-20 damla, 5-7gün süreyle alır.
Yan tesirleri: Bilinen bir yan tesiri yoktur.
