IRZÄ°YAN
Latince Adı: Foeniculum vulgare
İRZİYAN (Foeniculum vulgare), Apiaceae (Maydanozgiller) familyasından iki metreye kadar boylanan iki yıllık
kokulu otsu bitkidir... Yaprakları saplı ve tüysüzdür. Bitkinin gövdeleri dik, içleri boÅŸ silindir ÅŸeklinde ve tüysüzdür.
Çiçekler uzun saplı ve bileÅŸik ÅŸemsiye durumundadırlar. Meyveleri silindir ÅŸeklinde tüysüz ve yeÅŸilimsi esmer
renktedir. Tohumları protein ve yaÄŸ bakımından zengin bir besi dokuya sahiptir. Daha çok kayalık ve kurak
yerlerde yetiÅŸir..
DiÄŸer adları : Arapsaçı,Rezene, Raziyane, Mayana
Drog adı :Foeniculi fructus /meyve(tohum)
Tentür : Foeniculum Ø(baÅŸlangıç tentürü), D1-D2
Eterli uçucu yaÄŸ : Foeniculi aetheroleum
Bitki özelliÄŸi :Rezene bir kültür bitkisidir,doÄŸada aranmaz.
BileÅŸim: Ortalama %8 civarında eterli uçucu yaÄŸ(%80 Anethol, Fenchon ve Methylchavicol), flavonlar, Bergaptan
ve Storiniçerikli cumarinler.
Etkileri: Gaz söktürücü, kramp çözücü,uyarıcı, anne sütünü arttırıcı, balgam söktürücü,sindirim problemleri, mide
krampları.
Kullanım alanları: Rezene, öksürükte balgam söktürücü, özellikle bebekleri ve küçük çocukları yatıştırıcı ve
mide ÅŸiÅŸkinliklerini giderici olarak geliÅŸtirilmiÅŸ pek çok ilaçta etken madde olarak kullanılır. Kullanımı kolay olduÄŸu
için, sindirim sorunu olan bebeklere ve küçük çocuklara rahatlıkla verilebilir.Rezene, sindirim sistemi kramplarını
çözücü etkiye de sahiptir. Anne sütünü arttırır. Bebek mamalarına rezene çayı karıştırıldığında, gaz sancıları
yaşanmaz. Sindirim sorunlarından kaynaklanan baş ağrılarını da dindirir. Kısaca ve genellikle, sindirim problemleri,
ÅŸiÅŸkinlik, iÅŸtahsızlık, balgamlanma, adet görme zorlukları, göz kapağı iltihabı ve sinirlilik hallerine karşı baÅŸarıyla
kullanılabilir.
Bitki çayının özellikle öksürüÄŸe ve akciÄŸer hastalıklarına, boÄŸmaca ve astım kramplarına karşı kullanılmasında
büyük yarar vardır. Migrene karşı da denenmelidir. Bazı migren türlerinin kaynağı mide rahatsızlıkları
olabilir.Rezene mideyi rahatlattığına göre, migren aÄŸrısını da azaltabilir veya geçirebilir. Yorgun,iltihaplı veya iyi
göremeyen gözler rezene çayı ile günde 2-3kere yıkanabilir veya bitki buÄŸusuna tutulabilir.
Kullanım biçimleri: Rezene çayı: 1-2 tatlı kaşığı rezene tohumu havanda hafifçe ezilir, orta boy bir su bardağı
dolusu kaynar derecede sıcak suyla haÅŸlanır, 8-10 dakika demlendikten sonra süzülür.
Ä°ÅŸtah açıcı olarak yemeklerden yarım saat önce, sindirimi uyarmak veÅŸiÅŸkinliÄŸi gidermek için yemekten
sonra,tatlandırılmadan içilir.
Öksürük ve akciÄŸer hastalıklarına karşı, günde 3-4bardak taze demlenmiÅŸ sıcak çay biraz balla tatlandırılarak
yudumlanır. Şeker hastaları tatlandırmaz.
Göz banyoları için de bu çay kullanılır.
Karışım:Rezene-anason-frenk kimyonu eÅŸit oranda karıştırıldığında, hem daha etkili, hem de daha lezzetli bir çay
hazırlanabilir. Demleme biçimi aynı rezene çayı gibidir.
BuÄŸu tedavisi: 1-2 yemek kaşığı dolusu rezene tohumu havanda hafifçe ezilir, yarım veya bir litre kaynar
derecede sıcak suyla haÅŸlanır, büyük bir havluyla kafa örtülür ve gözler 5-10dakika boyunca etkilenmeye bırakılır.
Rezene banyo kabına çok yaklaşılmamalı, buhar banyosundan sonra hemen serin havaya çıkılmamalıdır. Bu banyo
suyu ısıtılarak iki kere daha kullanılabilir.
Tentür kullanımı:Foeniculum Ø, D1 veya D2 seyreltileri, iÅŸtahsızlık,ÅŸiÅŸkinlik, öksürük astım ve anne sütünü
arttırma gibi durumlarda etkilidir. Günde pek çok kere, 10-15 damla, yarım yemek kaşığı ılık suya eklenerek alınır.
Göz tedavisinde, de kullanılabilir. Yarım bardak ılık suya 40-50damla tentür eklenir, göz banyosu veya kompres
biçiminde kullanılır.
Eterli uçucu yaÄŸ: Kesme ÅŸekere 2-3 damla emdirilerek veya yarım bardak ılık suya 8-10 damla damlatılarak, ses
kısıklığına ve boÄŸaz aÄŸrısına karşı gargara biçiminde kullanılır. Gargaradan sonra tükürülür.
Uyarı: Çok ender olarak deri alerjileri görülebilir. Bilinen baÅŸkaca bir yan etkisi yoktur.
