DÄ°KEN ÜZÜMÜ
Latince Adı: Berberis vulgaris.
DÄ°KEN ÜZÜMÜ(KADIN TUZLUÄžU)
DiÄŸer Ä°simleri :
Karamuk, Sarıçalı, Çoban tuzluÄŸu, Ä°t tuzluÄŸu, EkÅŸimen, Garamık, Zibike, Çoban ekmeÄŸi, TavÅŸan ekmeÄŸi, Kızamık
Botanik Bilgi :
KadıntuzluÄŸugiller familyasının örnek bitkisidir. Mayıs-Haziran ayları arasında, sarı renkli, kokulu çiçekler açan, 1-
3m boyunda, dikenli, çalı görünüÅŸünde, seyrek ormanlarda yetiÅŸen bir aÄŸaçtır. Kökü acı, yaprakları ve meyvesi tatlıdır. Yaprak diziliÅŸleri sarmal, tek veya buket halindedir.Yaprakları açık yeÅŸil renkli, oval biçimli, kısa saplı , derimsi yapılı, kenarları kızılımsı renkli, batıcı ve diÅŸli olur.Çiçekler alkım veya bileÅŸik salkım yada çok az olarak tek
tek bulunur.Sonra bu diÅŸi çiçekler kırmızı yada siyah renkli, oval biçimli, uruk ve ferahlatıcı tadı olan meyveleri
oluşturur.Meyvelerinde bol miktarda c vitamini vardır. Bilinen Bileşimi :
Åžeker, Meyve Asidleri, Mineraller, Berberin, Oksiberberin, Reçine, Tanen, Balmumu, NiÅŸasta, Palmatin.
Meyvalarda C vitamini bulunmaktadır
YetiÅŸtirildiÄŸi Yerler :
Ormanların açıklık yerlerinde ve çitlerde yetiÅŸen, yaz kış yeÅŸil veya yazın yeÅŸil dikenli çalı formunda dikenli bir
aÄŸaççıktır.Kuzey yarımküre'nin ılıman bölgelerinde ve Avrupa'da sıkça görülür. Yazın yeÅŸil olanlar Asya, Avrupa ve
az miktarda Kuzey Amerika'da, her zaman yeÅŸil olanlar Orta ve Güney Amerika'da doÄŸal olarak bulunurlar. Ülkemiz
de ise Ä°stanbul ve Trakya'da,deÄŸiÅŸik bir tipi de Karadeniz bölgesinde, yazın yeÅŸil olan bazı türler doÄŸal olarak
yaşamaktadır.
Toplama ve Saklama Koşulları :
Kadın tuzluÄŸu bitkisinin gövde yada kök kabukları için; ilkbahar başında ya da sonbaharın sonuna doÄŸru toprağı
kazılıp bitkinin kökü çıkarılır ve soyularak kabuÄŸu alınır. Gözde kabukları da aynı dönemlerde bitki soyularak alınır.
Bu kabuklar gölgelik bir yerde özenle kurutulur. Kurutulduktan sonra kullanılacak hale gelir.Yaprakları ilk çıktığı
zaman taze iken dalında yenile bilir.Meyveler kızardıktan sonra dalından yenir yada toplanıp ÅŸurup veya reçel
apılarak enmektedir. KurutulmuÅŸ meyvelerinden de çay yapılarak yararlanılmaktadır.
Faydaları
- Ä°ÅŸtah açıcıdır, kusmayı önler, harareti söktürür, hazım bozukluklarını giderir, öksürüÄŸü keser, diÅŸ çürümelerini ve
- Ä°ÅŸtah açıcıdır, kusmayı önler, harareti söktürür, hazım bozukluklarını giderir, öksürüÄŸü keser, diÅŸ çürümelerini ve
ağız içi yaralarını iyileÅŸtirir. Modern herbalistler çok hassas olan boÄŸazları ferahlatmak için kullanılır.
- Siyatik, romatizma ve eklem aÄŸrılarını giderir. Ä°shal ve peklik için, siroza karşı vücutta meydana gelen ÅŸiÅŸlik üzerine
kullanılmaktadır.
- Kuvvet verici, damar daraltıcı, ateÅŸ düÅŸürücü ve müshil olarak kullanılmaktadır.
- Kolera, dizanteri, vajinal maya enfoksiyonları, üriner enfeksiyonlarda mikroorganizmaları öldürdüÄŸü; zararlı
mikroorganizmaları yenerek bağışıklık sistemini güçlendirdiÄŸi; iskorbüt, kansızlık, iÅŸitme hastalıklarında ÅŸifalı olduÄŸu
açıklanmıştır.
- Kan dolaşımını düzene sokar.
- Malarya'ya (sıtma) karşı iyileştirici etki yapar.
- Meme, bağırsak, akciÄŸer, rahim kanserlerine karşı önleyici ve tedavi edici özellikleri vardır.
- Kalp romatizmasına iyi gelir, sinir yorgunluÄŸunu ve üzüntüyü giderir. Anormal kalp çarpıntısına karşı etkisi vardır.
- KaraciÄŸer (karaciÄŸer zafiyetine, karaciÄŸer yetersizliÄŸine) hastalıklarını iyileÅŸtirir. KaraciÄŸerin iÅŸlevlerini düzenleyen
en iyi ilaçlardan biridir.
- Safra kesesi hastalıklarını iyileştirir. Safra kesesi yangısı ve safra kesesinde taş bulunması durumlarında safra
akışını artırarak safrayı söktürmektedir.
- Mideye kayan sülüÄŸü düÅŸürür. Mideyi kuvvetlendirerek mide zafiyetine ÅŸifalı olmaktadır.
- Ä°rileÅŸmiÅŸ dalağı küçültme gibi ilginç bir iÅŸlevi bulunmaktadır.
- Rahim iltihaplarında, bağırsak iltihaplarında, tümörleri bastırmakta, küçültmekte, mafsal iltihaplarını kurutmaktadır.
- Tadı acı olan ve bedeni güçlendiren bir tonik ve müshildir. Bu iki etkisiyle zayıf, bitkinlikten ve peklikten ÅŸikayeti
olan kiÅŸileri güçlendirirken bağırsaklarının temizlenmesini de saÄŸlar. Bağırsak sistemini baÅŸtan sona kadar
uyararak, harekete geçirmektedir (tembelliÄŸini ortadan kaldırmaktadır).
- Haricen kullanıldığında bakterileri öldürmektedir.
Kullanım Şekli :
Ä°nce kıyılmış kabuklardan 1 çay kaşığı ( kök kullanılacaksa 1 çorba kaşığı ) 0,5 litre suda 10 dakika kaynatılır.
Günde 4 defa yemeklerden evvel 1'er çay bardağı içilir. Ayrıca 4 bardak suya 20-30 gr. yaprak konarak birkaç
dakika kaynatılıp günde 3 defa 1'er çay bardağı içilir.
Uyarı :
Hamileler kadın tuzluğu bitkisini kesinlikle kullanmamalıdır!
