BÜYÜ OTU
Latince Adı: Datura stramonium
Diğer Adları: Tatula,Acı zambak,Abı zambak,Dikenli elma,Şeytan
elması,Deliotu,Delirten ot
Büyü otu (Tatula,Stechapfel, Datura stramonium)
Familyası: Patlıcangillerden, Nachtschattengewâchse, Soanaceae,
Drugları: Tatula yaprağı; Stramonii folium
Büyü otu(Tatula) tohumu; Stramonii semen
Tatulanın genellikle yaprakları tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır ve nadiren de tohumları tentür yapımında
kullanılır.
Giriş: Daturagillerin takriben 25 türü olup en çok kullanılan Tatulanın ise 4 alt türü mevcuttur.
Beyaz tatula; D.S.var.stramonium bu beyaz çiçekli ve dikenlidir.
Dikensiz tatula; D.s.var.inermis beyaz çiçekli ve dikensizdir.
Menekşe morumsu tatula; D.s.var.tatula bu menekşe morumsu çiçekli ve dikenlidir.
Godrani tatulası; Datura stramonium var.godroni bu tür menekşe morumsu renkli çiçekli ve dikenlidir.
Ayrıca;
Meksika tatulası; Datura suaveolens, Hint tatulası; D.metel, Şili tatulası; D.spinosa, Teksas tatulası; D.innoxia
ve Brezilya tatulası; D.arborea gibi türlerde yöresel olarak kullanılır.
Tatula hariç diğer türler hemen hemen hepsi Amerika'dan Avrupa'ya getirilmiş ve oradan da dünyanın diğer
ülkelerine yayılmıştır. Tatulanın vatanı Hazar denizi çevresi olup zamanla burada yayıldığı tahmin edilmektedir.
Tatulanın Amerika'dan getirilmiş olması doğru değildir. Çünkü tarihte ilk defa eski Mısırlılar ve Doğu Romalılar
tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Tatula Arapça Datula (dikenli elma) anlamına gelen kelimeden türemiştir ve
Latinceye de öyle geçmiştir. Stramonium Latince delirten anlamına gelir. Tatula ile ilgili ilk denemeler ise Viyana'da
Kral doktoru STÖRCK tarafından 1762 de yapılmış ve onu diğerleri takip etmiştir.
Botanik: Tatulanın 4 alt türü de aynı maksatla kullanılır ve bitki bir yıllık olup hemen her yıl bitkiyi başka yerde
bulabilirsiniz. Tatula 40-120cm boyunda çatallaşırken çatal gibi ikiye ayrılır ve her çatalın ortasında bir çiçek açar.
Yaprakları 15-25cm uzunluğunda 10-20cm eninde yumurta şeklinde, kenarlarında uçları sivri 5-9loplu ve sivri bir
ucu vardır. Yaprakları karşılıklı uzun saplı, koyu yeşil renkli ve damarları derindir. Çiçekleri iki dal arasından çıkar,
kupası sarımsı yeşil renkte ve vazo şeklinde, taç yaprağı beyaz renkte, uzun ince bir zurna gibi ve uç kısmı 5
lopludur. Meyveleri ceviz büyüklüğünde, üzeri dikenli, önce koyu yeşil renkli, sonra olgunlaşınca kahverengimsi bir
renk alır ve dört gözden oluşan meyve dört bölüme ayrılır. Meyvenin dört bölümündeki tohumları esmer veya siyah
renkte 3-4mm büyüklüğünde ve böbrek şeklindedir.
Yetiştirilmesi: Tatulanın vatanı Türkistan (diğer türlerin hemen hepsinin vatanı Amerika'dır) olup buradan
dünyanın diğer ülkelerine yayılmıştır. Türkiye'in Marmara, Ege, Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgesinde
yabani olarak yetiÅŸir.
Hasat zamanı: Bitki çiçek açmaya başladığı Haziran ayından Eylüle kadar toplanarak kurutulur, toz haline getirilir.
Şayet tentürü yapılacak ise taze yaprakları kullanılır.14 09 201.::2BÜYÜOTU (TATULA-Datura stramonium)HAKKINDA GENEL
Şayet tentürü yapılacak ise taze yaprakları kullanılır.
Kullanılması:
a) Homeopati'de delirme, mani, sara, menenjit, baş ağrısı, nevralji krampları, migren, kekeleme ve parkinsona karşı
kullanılır.
b) Halk arasında astım, kramplı öksürük, boğamaca, bronşit, grip ve balgama karşı kullanılır.
Çayı: Tatulanın çok zehirli olması nedeni ile çayı asla içilmez. Tatula yapraklarından elde edilen Tatula tozundan bir
defada ancak 0,1gr kullanılabilir. Günde en fazla 3×0,1gr alınabilir.
Açıklama: Tatula,Güzelavrat otu ve Ban otunun birçok özellikleri birbirine benzer ve hemen hemen aynı maksatla
kullanılırlar. Bu 3 bitki diğerlerinden farklı olarak ruhsal ve sinirsel rahatsızlıklara karşı kullanılırlar. Bunların başında
da delilik, sara, nöbet, mani, psikoz, menenjit, migren, baş ağrısı ve felç gibi rahatsızlıklar gelir. Fakat çok zehirli
olması nedeni ve yetiştiği yöreye göre bitkinin birleşimindeki Tropanalkaloitler oldukça farklı oranlarda bulunabilir.
Bu nedenle en yaygın olan D2-D6 dozajlarının kullanılmasıdır, böylece zehirlenme tehlikesi ortadan kalkar.
Homeopati'de: Tatula yaprağından 20gr ince kıyıldıktan sonra bir şişeye konur ve üzerine 80ml %70 lik alkol
(etanol) ilave edilerek güneş ışınlarından uzakta muhafaza edilir. Şişedeki madde 4-6 hafta sonra süzülerek
Homeopati’de Stramonium adı ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden 10ml 90ml %70 lik etanola karıştırıldıktan
sonra kullanılabilir ve D2 denir.
Yan tesirleri: Tatulanın çok zehirli olması nedeniyle toplarken bile eldiven kullanılmalıdır.
Zehirlenme belirtileri; Zehirlenen kişi önce hoplar,zıplar, sonra derisi kızarır, gözbebekleri büyür, bulantı, görme
zafiyeti, sersemleme sonrada nefes alışları felç olur ve sonu ölümdür. İlk olarak aktif kömür (tıbbi kömür) verilir ve
İngiliz tuzu (Sodyumsülfat) verilir ve hastanede midesinin yıkanması gerekir ve de damardan Physostigminin iğnesi
yapılır (yetişkinlerde 2mg, çocuklarda 0,5mg).
