ADAÇAYI BÄ°TKÄ°SÄ°
Adaçayı Bitkisi Batı Anadolu Bölgesinde Nisan-Mayıs Aylarında Bolca YetiÅŸmektedir. 60 ila 100 cm Boylarında YetiÅŸen Adaçayı Bitkisi, Don Olaylarına Karşı Çok Duyarlı Bir Bitki OlduÄŸu Ä°çin Yaz Ä°lkbahar Ve Yaz Aylarında Daha Çok YetiÅŸmektedir. Özellikle Kadın Hastalıklarına Ä°yi GeldiÄŸi Bilinen Adaçayı Bitkisinin, Çayı, Tozu, Suyu Ve Hapı Yaygın Olarak Kullanılmaktadır.
Adaçayı sıkça içildiÄŸinde tüm bedeni güçlendirir, kalp krizi tehlikesini azaltır ve kötürümlüklerde çok yaralıdır. Gece terlemelerinde ve aşırı terlemelerde, lavanta çiçeÄŸinin yanı sıra, yardımcı olabilecek tek bitkidir. Gece terlemesine neden olan hastalığı iyileÅŸtirir ve bu hastalıkla el ele giden aşırı güçsüzlüÄŸe, canlandırıcı etkisi sayesinde son verir. Daha ayrıntılı bilgi aÅŸağıdadır.
Ada çayı (Salvia), DiÅŸ otu veya Meryemiye olarak da bilinir, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından Salvia cinsini oluÅŸturan kokulu bitkilere verilen ad. Bütün Avrupa ülkelerinde olduÄŸu gibi ülkemizde de çokça yetiÅŸir. Tüylü ve beyazımsı bir renkte olan yapraklarının kurusu çay gibi haÅŸlanarak içildiÄŸi gibi, et yemeklerine koku ve lezzet vermek için de kullanılır. Özellikle karaciÄŸer, ördek, kaz, tavuk ve av hayvanlannın kızartmalannda çok hoÅŸ bir koku ve tat verdiÄŸi için kullanılir. Avrupa ülkelerinin mutfaklannda kızarmış patateslerin, hamurlara koyulan yaÄŸların kokulandınlmasında, salamuralarda, etlerin dinlendirilmesinde çok kullanılır.
Adaçayı 30-70 cm boyunda olan bitkinin menekÅŸe renkli çiçekleri halka diziliÅŸlidir. Karşılıklı olan beyaz keçeli yaprakları gümüÅŸ gibi parıldar ve acımtırak, ıtırlı bir koku yayarlar. Bahçe ada çayı, güneÅŸli bir yerde yetiÅŸtirilmelidir. Don olayına karşı duyarlı olduÄŸu için, kış boyunca çam dalları ile örtülmesi doÄŸru olur. Ülkemizde Ä°zmir bölgesinde bahçe adaçayı yetiÅŸtirilmektedir. Bir baÅŸka tür olan çayır ada çayı (Salvia pratensis), çayırlarda, bayırlarda ve meralarda yetiÅŸir. Çevresine ıtırlı hoÅŸ bir koku yayan mavi–menekÅŸe renkli çiçeklerin pırıltısı uzaklardan seçilebilir. Çayır ada çayı (Anadolu adaçayı) batı ve güney-batı Anadolu'da bol olarak yetiÅŸmektedir. Anadolu ada çayından "elma yağı" veya "acı elma yağı" denilen yaÄŸ da üretilmektedir. Bu tür adaçayı da kimyasal yapı ve tedavi etkisi bakımından tıbbi (bahçe) adaçayına benzemektedir.
Toplama/Kurutma
Bitki yaprakları çiçeklenme öncesi, Mayıs-haziran aylarında toplanır. Etken maddelerinin doruÄŸa ulaÅŸtığı öÄŸlen saatlerinde toplanan yapraklar, gölgeli ve havdar bir yerde kurumaya bırakılır. Ä°yice kuruduktan sonra ince kıyılarak, hava almayan kaplarda saklanır
BileÅŸim
Eterli uçucu yaÄŸlar, %30 Thujon, %5 Cineol, Linalol, Borneol, Salven, Pinen ve kafur; tanenler, triterpenoitler, flavonlar; Östojen benzeri maddeler; reçineli bileÅŸikler içerir.
Tarihçe
Bu bitkinin çiçekleri, gargara ve adaçayı sirkesi yapmak için toplanır (bir avuç çiçek, doÄŸal sirkenin içinde bir süre bekletilir) ve elde edilen sirke, uzunca bir süre hasta yatağından kalkamayan kiÅŸilere rahatlatıcı ve canlandırıcı anlamda sürülerek, masaj yapılır. Yapraklar daha çiçeklenme baÅŸlamadan, mayıs ve haziranda toplanır. Bitki kuru ve güneÅŸli günler boyunca, eterli yaÄŸlar oluÅŸturduktan sonra, yapraklar öÄŸlen güneÅŸinde toplanır ve gölgede kurutulur. Adaçayı, çok eski çaÄŸlarda da ünlü bir ÅŸifalı bitki olarak tanınırdı. 13. Asırdan kalma bir dizede ÅŸöyle deniyor: “EÄŸer dikmiÅŸsen adaçayını bahçeye, ne gerek var ölmeye!"
Adaçayının eski çaÄŸlarda da ne büyük bir övgü ile anıldığını, çok eski bir ÅŸifalı bitki kitabı ÅŸöyle anlatıyor: "Kutsal Meryemana, Bebek Ä°sa ile Herodes’un gazabından kaçmak zorunda kaldığında, kendisini saklamaları için, çayırdaki tüm çiçeklerden yardım istemiÅŸ, ama hiçbir çiçek ona yanıt vermemiÅŸ. Ä°ÅŸte o zaman adaçayı eÄŸilmiÅŸ ve Meryemana sığınacak bir yer bulmuÅŸ. Onun sık ve koruyucu yapraklarının arasına girerek Herodes’un askerlerinden saklanmış ve askerler onu görmeden geçip gitmiÅŸler. Tehlike geçiÅŸtirildikten sonra, saklandığı yerden çıkan Meryemana, tatlı sesiyle adaçayına ÅŸöyle demiÅŸ: Bu andan sonra sonsuza dek insanların en çok sevdiÄŸi çiçek sen olacaksın. Seni, insanları tüm hastalıklardan koruyacak kadar güçlü kılıyorum. Bana yaptığın gibi, onları da ölümden kurtar!” Ä°ÅŸte o zamandan beri adaçayı, insanları iyileÅŸtirmek ve onlara yardım etmek için her yıl yeniden çiçekleniyor.
Faydası
Adaçayı sıkça içildiÄŸinde tüm bedeni güçlendirir, kalp krizi tehlikesini azaltır ve kötürümlüklerde çok yaralıdır. Gece terlemelerinde ve aşırı terlemelerde, lavanta çiçeÄŸinin yanı sıra, yardımcı olabilecek tek bitkidir. Gece terlemesine neden olan hastalığı iyileÅŸtirir ve bu hastalıkla el ele giden aşırı güçsüzlüÄŸe, canlandırıcı etkisi sayesinde son verir. Hastalık sonrası güçsüzlük hallerinde baÅŸarıyla kullanılabilir. Pek çok doktorun, ada çayının deÄŸerli özelliklerini artık iyice tanımış olduklarını biliyoruz (Referans1: M.Treben). Onu kramplarda, omurilik rahatsızlıklarında, beze hastalıklarında ve organ titrekliklerinde büyük bir baÅŸarıyla kullanıyorlar. Yukarda belirtilen hastalıklarda, günde 2 su bardağı çay yudumlanarak içilmelidir. Ada çayı, hasta karaciÄŸeri de çok olumlu etkiler, onunla ilgili tüm rahatsızlıkları giderir ve gazları yok eder. Kan temizleyici etkisi vardır. Solunum organlarını ve mideyi balgamsı salgılardan temizler, iÅŸtah açıcıdır. Mideyi ve bağırsakları rahatlatır, gazların dışkılanmasını saÄŸlar. Kramp çözücü etkisi sayesinde, ishalde çok rahatlatıcıdır. Böcek sokmalarında, sokulan bölgeye adaçayı yaprağının tozu uygulanır. Ada çayı, dıştan uygulandığında, yaprağın tozu uygulanır. Ada çayı dıştan uygulandığında (Çalkalama ve Gargara), bademcik iltihabı, boÄŸaz hastalıkları, diÅŸ iltihaplanmaları, yutak ve ağız boÅŸluÄŸu iltihaplanmalarında veya ülserlerinde özellikle önerilir. EÄŸer zamanında adaçayı kullanılmış olsaydı, pek çok çocukta ve yetiÅŸkinde bademcik ameliyatına gerek kalmayabilirdi. Bedenimizin polisleri olarak, zehirli maddeleri yakalayan ve zararsız hale getiren bademcikler alındığında, ağızdan giren zararlı maddeler doÄŸruca böbreklere ulaşırlar. Ada çayı, sallanan diÅŸlere, diÅŸeti çekilmesine ve kanamasına karşı da (Çalkalama ve Gargara) baÅŸarıyla kullanılabilir veya bitki çayına batırılan pamuk hasta bölgelere uygulanır. Ayrıca dıştan kullanımda da, gargara ve çalkalamaların yanısıra yara kompresi olarak da kullanılabilir. Sinirli ve yorgun olan kiÅŸiler ve dölyatağı (rahim) hastalığı çeken kadınlar arada sırada ada çayı oturma banyoları almalıdırlar. Zayıf ve güçsüz çocuklara balla tatlandırılarak içirilir. Bu çay, tahriÅŸ kaynaklı öksürüklerde de baÅŸarılıdır.
Adaçayı, aynı zamanda ÅŸiÅŸkinlik, ishal ve bağırsak iltihabı rahatsızlıklarında alınır. Çalkalama/gargara yaparak diÅŸeti kanamaları için kullanılır. Haricen uygulandığında, hasar ve yaraları hafifletir, cilt yangılarını tedavi eder. Asya’da bu ilaç kanlı idrar, kanlı balgam, hemorrhoidler için düÅŸünülmüÅŸtü. Ve homeopatik (* romatoloji : homeopatik tıp; özel yöntemlerle hazırlanan doÄŸal ürünlerin çoÄŸu kez az miktarlarda alındığında saÄŸlığı düzelteceÄŸi inancına dayanan alternatif tedavi yaklaşımı. Bir madde, yüksek dozlarda bir hastalığın semptomlarını oluÅŸturuyor ise, çok küçük dozlarda o hastalığı tedavi edebilir inancına dayanmaktadır. Madde her ne kadar seyreltilir ise, o kadar etkili olabilir. Uygulayanlar, küçük dozlarda hazırlanan bitkisel madde veya minerallerin savunma sistemini uyararak etkili olduklarını düÅŸünmektedirler.) pratisyen hekimler anne sütünün taÅŸma olaylarını nizama sokmak için adaçayı kullanırlar. Adaçayı, tüm bu problemlere yararlı olmasına raÄŸmen, henüz doÄŸrulanmamıştır.
ETÄ°KET : adaçayı, adaçayı bitkisi, adaçayı otu, adaçayı çayı, adaçayı kapsülü, adaçayı çiçeÄŸi, adaçayı hapı, adaçayı ilacı, adaçayı kremi, adaçayı macunu, adaçayı merhemi, adaçayı sirkesi, adaçayı suyu, adaçayı tohum, adaçayı tableti, adaçayı tozu, adaçayı tütsüsü, adaçayı yaprağı, adaçayı yağı, adaçayı ekstrası, adaçayı gargarası, adaçayı hapları, adaçayı jeli
