Myomlar rahim ve rahim aÄŸzında görülen normal dışı düz kas dokusu büyümeleridir. Myomlar rahmin myometrium adı verilen kas tabakasında bulunan düz kas hücrelerinin anormal büyümesi ile oluÅŸur. ÇoÄŸu zaman birden fazla sayıda ve her dört-beÅŸ kadından birinde görülür.
Genellikle 20-40 yaÅŸlarında görülen myomlar, menopoz sonrasında küçülür. Myomlar çoÄŸunlukla tedavi gerektirmez. Bazen aşırı kanama, aÄŸrı, basınç hissi, infertilite, düÅŸük ve erken doÄŸuma yol açabilir. Myomların cerrahi yolla giderilmesi bu problemleri ortadan kaldırır.
Myom oluşmasının nedenleri;
Artmış Östrojen Düzeyi; Myomların kesin nedeni bilinmemekle beraber , östrojenin (kadınlık hormonu) myomların büyümesine yol açtığı düÅŸünülmektedir. Gebelik sırasında daha fazla östrojen salındığından myomlarda büyüme görülür. Menapoz döneminde ise östrojen düzeyi azalır ve myomlarda küçülme görülür.
- Kalıtım; Ailesinde özellikle anne ve anneannesinde myom olan kiÅŸilerde myom geliÅŸme ÅŸansı fazladır.
Myom tipleri
Myomlar genellikle rahimde, nadiren de rahim boynunda görülür. Myomlar subseröz (rahmin dış tabakasında), intramural (rahmin orta tabakasında) ve submüköz (rahmin iç tabakasında) olabilir.
Myom Bulguları
Birçok myom hiç bulgu vermez. Hastaların üçte birinde anormal vajinal kanama, basınç hissi ve kasık aÄŸrısı yakınmaları vardır.
* Anormal Kanama; Anormal kanama myomu olan hastalarda en sık görülen yakınmadır. Büyük myomlar rahim içinde adet döneminde dökülen yüzeyi arttırdıkları için fazla ve uzun süren adet kanamasına neden olurlar. Myomların endometriuma (rahmin iç tabakasına) bası yapmasından dolayıda kanamalar görülür. Anormal kanama rahim kanseri gibi nedenlerden de oluÅŸabileceÄŸi için hastalara detaylı inceleme yapılmalıdır.
* AÄŸrı; Myomlar hızla büyümeye baÅŸladığında, kan akımı yetersiz kalır ve dejenere olarak yok olurlar. Bu geliÅŸme kramp tarzında hissedilen aÄŸrıya neden olur.
* Basıya baÄŸlı yakınmalar; Büyük myomlar mesane (idrar torbası), üreter (idrar yolu) ve rektum (kalın barsak) gibi organlara bası yaparak çeÅŸitli yakınmalara neden olur. Azalan mesane kapasitesine baÄŸlı olarak idrara sık gitme yakınması olur. EÄŸer myoma baÄŸlı bası düzeltilmezse böbrekler zarar görebilir. Rahmin alt bölgesindeki myomlar kalın barsaklara bası yapar. Böylelikle barsak hareketleri güçleÅŸir, kabızlık ve hemoroidler (basur) oluÅŸabilir.
Myomlar ve İnfertilite
Rahim içinde bulunan myomlar infertiliteye neden olabilir. İnfertil hastaların % 2-3′ünde infertilite nedeni myomlardır. Myomlar endometriumda (rahmin iç tabakası) deÄŸiÅŸikliklere neden olarak döllenen yumurtaların rahme tutunmasını engelleyebilir. Bunun ötesinde Fallop tüplerine bası yaparak spermin yumurtaya eriÅŸmesini ve dolayısı ile döllenmeyi engeller. Myomlar çıkartıldıktan sonra elde edilen gebelik oranları hasta yaşına, gebeliÄŸe engel olan diÄŸer nedenlerin bulunmasına, yumurtlama ve tüplerin durumuna baÄŸlı olmasına raÄŸmen genellikle yüksektir.
Myomlar ve DüÅŸük
Myomu olan kadınlarda düÅŸük görülme ihtimali %40 gibi yüksek oranlarda olabilir. Döllenme ve döllenen embryoların rahme tutunması gerçekleÅŸse dahi gebelikte artan östrojene (kadınlık hormonu) baÄŸlı olarak daha da büyüyen myomlar düÅŸüklere yol açar. Endometrial doku ve rahmin kanlanmasındaki deÄŸiÅŸiklikler de erken düÅŸüklere neden olur. Myomlar ayrıca erken doÄŸumada neden olabilir. Myomların cerrahi ile çıkartılmasından sonra, önceden myoma baÄŸlı düÅŸük yapan hastaların %80′i saÄŸlıklı çocuk sahibi olur.
Myomların Tanısı
Basit jinekolojik muayene ile myomların tanısı konulabilir. Myomlar erken gebelik, yumurtalık tümörleri ve barsak tümörleri ile karışabildiÄŸinden hastalara mutlaka detaylı inceleme yapılmalıdır.
Myomların tanısında ultrasonografik inceleme önemlidir. Ultrasonografi yüksek frekanstaki ses dalgalarını kullanarak üreme organlarının görüntülenmesini saÄŸlar. Fakat myomlar 1 cm’den küçük veya çok büyük ise ultrason ile inceleme saÄŸlıklı sonuç vermeyebilir.
Myomlar ve Tedavi;
Düzenli Takip; Tüm myomların cerrahi ile çıkarılmasına gerek yoktur. AÄŸrı, basınç hissi, düzensiz ve aşırı kanama yakınmaları olmayan hastaların düzenli kontrolleri yapılarak myom boyutları takip edilir. İleride gebelik düÅŸünen hastalar ve menapoza girecek hastalar bu ÅŸekilde takip edilir.
* Cerrahi; Yakınmalara yol açan ve hızla büyüyen myomlar cerrahi olarak çıkarılmalıdır. Rahim bırakılarak sadece myomların çıkarıldığı ameliyatlara myomektomi denir. Myomun yeri ve büyüklüÄŸü cerrahi iÅŸlemin tipini belirler.
* Cerrahi Histeroskopi; Rahimde yerleÅŸen myomlar cerrahi histeroskopi ile çıkarılabilir. Rahme yerleÅŸtirilen histeroskop ile sadece rahim içinde yerleÅŸen myomlar çıkarılır. İşlem basittir ve komplikasyon nadir görülür.
* Cerrahi Laparoskopi; Cerrahi laparoskopi rahmin dış duvarında yerleÅŸen myomların çıkarılması için uygulanabilir. İnce bir kesiden laporoskop ile karın içine girilir, ve myomlar çıkarılır. Hastalar genellikle bir gün içinde iyileÅŸir.
* Myomların Tıbbi Tedavisi; GnRH analogları olarak adlandırılan bir grup ilaç myomların boyutlarını küçültmek için kullanılabilir. Bu ilaçlar cerrahi öncesinde myomları küçültmek için kullanılır. Menopoz benzeri yan etkiler oluÅŸturan bu ilaçlar sıcak basması, vajinal kuruluk ve kemik kaybına neden olur.
Myomlar rahim ve rahim aÄŸzında görülen normal dışı düz kas dokusu büyümeleridir. Myomlar rahmin myometrium adı verilen kas tabakasında bulunan düz kas hücrelerinin anormal büyümesi ile oluÅŸur. ÇoÄŸu zaman birden fazla sayıda ve her dört-beÅŸ kadından birinde görülür. Genellikle 20-40 yaÅŸlarında görülen myomlar, menopoz sonrasında küçülür. Myomlar çoÄŸunlukla tedavi gerektirmez. Bazen aşırı kanama, aÄŸrı, basınç hissi, infertilite, düÅŸük ve erken doÄŸuma yol açabilir. Myomların cerrahi yolla giderilmesi bu problemleri ortadan kaldırır.
Myom oluşmasının nedenleri;
Artmış Östrojen Düzeyi; Myomların kesin nedeni bilinmemekle beraber , östrojenin (kadınlık hormonu) myomların büyümesine yol açtığı düÅŸünülmektedir. Gebelik sırasında daha fazla östrojen salındığından myomlarda büyüme görülür. Menapoz döneminde ise östrojen düzeyi azalır ve myomlarda küçülme görülür.
- Kalıtım; Ailesinde özellikle anne ve anneannesinde myom olan kiÅŸilerde myom geliÅŸme ÅŸansı fazladır.
Myom tipleri
Myomlar genellikle rahimde, nadiren de rahim boynunda görülür. Myomlar subseröz (rahmin dış tabakasında), intramural (rahmin orta tabakasında) ve submüköz (rahmin iç tabakasında) olabilir.
Myom Bulguları
Birçok myom hiç bulgu vermez. Hastaların üçte birinde anormal vajinal kanama, basınç hissi ve kasık aÄŸrısı yakınmaları vardır.
* Anormal Kanama; Anormal kanama myomu olan hastalarda en sık görülen yakınmadır. Büyük myomlar rahim içinde adet döneminde dökülen yüzeyi arttırdıkları için fazla ve uzun süren adet kanamasına neden olurlar. Myomların endometriuma (rahmin iç tabakasına) bası yapmasından dolayıda kanamalar görülür. Anormal kanama rahim kanseri gibi nedenlerden de oluÅŸabileceÄŸi için hastalara detaylı inceleme yapılmalıdır.
* AÄŸrı; Myomlar hızla büyümeye baÅŸladığında, kan akımı yetersiz kalır ve dejenere olarak yok olurlar. Bu geliÅŸme kramp tarzında hissedilen aÄŸrıya neden olur.
* Basıya baÄŸlı yakınmalar; Büyük myomlar mesane (idrar torbası), üreter (idrar yolu) ve rektum (kalın barsak) gibi organlara bası yaparak çeÅŸitli yakınmalara neden olur. Azalan mesane kapasitesine baÄŸlı olarak idrara sık gitme yakınması olur. EÄŸer myoma baÄŸlı bası düzeltilmezse böbrekler zarar görebilir. Rahmin alt bölgesindeki myomlar kalın barsaklara bası yapar. Böylelikle barsak hareketleri güçleÅŸir, kabızlık ve hemoroidler (basur) oluÅŸabilir.
Myomlar ve İnfertilite
Rahim içinde bulunan myomlar infertiliteye neden olabilir. İnfertil hastaların % 2-3′ünde infertilite nedeni myomlardır. Myomlar endometriumda (rahmin iç tabakası) deÄŸiÅŸikliklere neden olarak döllenen yumurtaların rahme tutunmasını engelleyebilir. Bunun ötesinde Fallop tüplerine bası yaparak spermin yumurtaya eriÅŸmesini ve dolayısı ile döllenmeyi engeller. Myomlar çıkartıldıktan sonra elde edilen gebelik oranları hasta yaşına, gebeliÄŸe engel olan diÄŸer nedenlerin bulunmasına, yumurtlama ve tüplerin durumuna baÄŸlı olmasına raÄŸmen genellikle yüksektir.
Myomlar ve DüÅŸük
Myomu olan kadınlarda düÅŸük görülme ihtimali %40 gibi yüksek oranlarda olabilir. Döllenme ve döllenen embryoların rahme tutunması gerçekleÅŸse dahi gebelikte artan östrojene (kadınlık hormonu) baÄŸlı olarak daha da büyüyen myomlar düÅŸüklere yol açar. Endometrial doku ve rahmin kanlanmasındaki deÄŸiÅŸiklikler de erken düÅŸüklere neden olur. Myomlar ayrıca erken doÄŸumada neden olabilir. Myomların cerrahi ile çıkartılmasından sonra, önceden myoma baÄŸlı düÅŸük yapan hastaların %80′i saÄŸlıklı çocuk sahibi olur.
Myomların Tanısı
Basit jinekolojik muayene ile myomların tanısı konulabilir. Myomlar erken gebelik, yumurtalık tümörleri ve barsak tümörleri ile karışabildiÄŸinden hastalara mutlaka detaylı inceleme yapılmalıdır.
Myomların tanısında ultrasonografik inceleme önemlidir. Ultrasonografi yüksek frekanstaki ses dalgalarını kullanarak üreme organlarının görüntülenmesini saÄŸlar. Fakat myomlar 1 cm’den küçük veya çok büyük ise ultrason ile inceleme saÄŸlıklı sonuç vermeyebilir.
Myomlar ve Tedavi;
Düzenli Takip; Tüm myomların cerrahi ile çıkarılmasına gerek yoktur. AÄŸrı, basınç hissi, düzensiz ve aşırı kanama yakınmaları olmayan hastaların düzenli kontrolleri yapılarak myom boyutları takip edilir. İleride gebelik düÅŸünen hastalar ve menapoza girecek hastalar bu ÅŸekilde takip edilir.
Cerrahi; Yakınmalara yol açan ve hızla büyüyen myomlar cerrahi olarak çıkarılmalıdır. Rahim bırakılarak sadece myomların çıkarıldığı ameliyatlara myomektomi denir. Myomun yeri ve büyüklüÄŸü cerrahi iÅŸlemin tipini belirler.