Ana Sayfa > Jinekoloji > Jinekolojik Enfeksiyonlar
Üreme saÄŸlığını korumanın en önemli basamaklarından biri genital organlardaki enfeksiyonların erken tanı ve tedavisidir. Yaygın olarak görülen bu enfeksiyonlar büyük rahatsızlık vermenin yanı sıra, yaptığı kalıcı hasarlarla ileride infertilite gibi istenmeyen sonuçlar doÄŸurur.
Vajinal Enfeksiyonlar;
Kadınlarda en sık görülen enfeksiyonlar vajinal enfeksiyonlardır. Vajiniti olan kadınların en önemli yakınmaları, kaşıntı ve yanma hissi, koyu renkli ve kötü kokulu vajinal akıntı, idrar yaparken yanma ve cinsel iliÅŸki sırasında aÄŸrıdır. Mantarlar, bakteriler ve bazı parazitler enfeksiyonlara yol açabilir.
Mantar enfeksiyonları gebelikte, antibiyotik ve doÄŸum kontrol hapı kullananlarda ve ÅŸeker hastalarında sık görülür. Mantara baÄŸlı vajinitlerde beyaz renkli ve peynirimsi bir akıntı olur. Vajinal mantar enfeksiyonları spermin yumurtaya doÄŸru taşınmasını engeller. Vajinal ortama deÄŸiÅŸtirerek spermin canlı kalma süresini kısaltır. Mantar enfeksiyonları erkeklerde de görülebilir ve kaşıntı, akıntı gibi yakınmalara yol açar. Bu enfeksiyonlar sperm transportunu engeller ve sperm hücrelerine tutunarak sperm hareketliliÄŸini azaltır. Antimikotik (mantarlara etkili) ilaçlar ile kolayca tedavi edilebilir.
Trikomonas adı verilen parazit kadınlarda vajina, erkeklerde üretra ve prostat bezinde yaÅŸayarak çoÄŸalır ve cinsel iliÅŸki ile bulaşır. Yol açtığı vajinal enfeksiyonlarda kötü kokulu, yeÅŸil renkli bir akıntı, kaşıntı, idrar yaparken yanma ve sızıya yol açar. Erkeklerde akıntı ve kaşıntıya yol açabilir. Bu parazit vajinal ortamı bozarak üreme saÄŸlığını olumsuz etkileyebilir. Bu enfeksiyon antibiyotikler ile tedavi edilir.
Bakterilerin neden olduÄŸu ve bakteriyel vajinoz olarak adlandırılan durumda sarı renkli ve kötü kokulu vajinal akıntı görülür. Bu enfeksiyon erkeklerde genellikle herhangi bir bulguya yol açmaz. Vajinal ortamı deÄŸiÅŸtirerek spermin hareketini olumsuz etkiler ve döllenmeyi engeller. DüÅŸük ihtimalini arttırır. Bu durum antibiyotikler ile tedavi edilebilir.
Klamidya Enfeksiyonları;
Cinsel temas yolu ile geçen hastalıkların en sık görülen ve en önemli olanlarından biridir. Klamidya enfeksiyonları kadınlarda kokusuz sarı renkli akıntı, adet dönemlerinin ortasında kanama, cinsel iliÅŸki sırasında aÄŸrıya neden olabileceÄŸi gibi hiç bulgu vermeden ilerleyerek tüplerde tıkanıklık ve yapışıklıklar oluÅŸturarak infertiliteye neden olabilir.
Klamidya enfeksiyonları erkeklerde peniste beyaz renkli akıntıya, idrar yaparken yanma ve sızıya neden olur. Epididimis ve prostat bezi etkilenir. ÇocuÄŸu olmayan çiftler klamidya enfeksiyonu yönünden de incelenmelidir. Hastalık gerekli laboratuvar incelemeleri ile tespit edildikten sonra antibiyotik tedavisi uygulanır. Kadınlarda ilerlemiÅŸ vakalarda laparoskopi ile tüplerde tıkanıklık tespit edildiÄŸinde tüp bebek tedavisi önerilir.
Üreoplazma ve Mikoplazma enfeksiyonları;
Kadın ve erkekte genellikle herhangi bir bulguya yol açmayan bu mikroorganizmaların düÅŸük riskini arttırdığı bilinmektedir. Gerekli laboratuvar incelemeleri ile tespit edilen enfeksiyonlar antibiyotik ile tedavi edilebilir.
Gonore (Bel SoÄŸukluÄŸu);
Cinsel temas yolu ile bulaÅŸan diÄŸer önemli enfeksiyon gonoredir. Bu enfeksiyon kadınlarda bulgu vermeyebileceÄŸi gibi vajinal akıntı, bel aÄŸrısı ve adet düzensizliklerine de neden olabilir. Erkeklerde sarı renkli uretral akıntı, idrar yaparken yanma ve aÄŸrıya neden olur. Enfeksiyon kan yolu ile yayılarak çok daha ciddi tablolar oluÅŸturabilir. Kadınlarda Fallop tüplerinde tıkanıklık ve yapışıklıklar oluÅŸturarak, erkeklerde ise sperm geçiÅŸini engelleyerek infertiliteye neden olabilir. Hastalık teÅŸhis edildikten sonra antibiyotikler ile tedavisi kolaydır.
Herpes Simpleks Virüs Enfeksiyonları;
Uçuk virüsü olarak bilinen bu virus genital organlarda aÄŸrılı ülserler oluÅŸturur. Kadınlarda vajina ve rahim aÄŸzında erkeklerde ise peniste oluÅŸan ülserler büyük rahatsızlık verir. AteÅŸ, kas aÄŸrıları ve yorgunluk da tabloya eÅŸlik edebilir. Cinsel iliÅŸki ile bulaÅŸan enfeksiyon sık sık tekrarlama eÄŸilimindedir. Tekrarlayan enfeksiyonlar daha hafif seyreder. Kadınlarda adet kanamasından 5-10 gün önce enfeksiyon baÅŸlar. Kronik bir enfeksiyon olan herpesin kesin tedavisi yoktur, tedavi semptomatik yani virüsün yol açtığı rahatsızlıkların ve aÄŸrının giderilmesini ve oluÅŸan ülserlerin çabuk iyileÅŸtirilmesini amaçlar. Herpes enfeksiyonu vajinal ortamı deÄŸiÅŸtirerek ve cinsel iliÅŸkiyi imkansız kılarak gebeliÄŸin elde edilmesini zorlaÅŸtırır.
Gebelikte herpes enfeksiyonları çok önemlidir. Yeni doÄŸanda yaygın herpes enfeksiyonuna ve ensefalite (beyin iltihabı) neden olur. Aktif herpes enfeksiyonu olan gebeler sezeryan ile doÄŸum yapmalıdır.
Genital siÄŸiller;
Human papilloma virüs enfeksiyonları erkeklerde peniste, kadınlarda vajina ve rahim aÄŸzında siÄŸillerin çıkmasına neden olur. Bu enfeksiyonlar vajinanın normal ortamını bozarak gebeliÄŸin oluÅŸmasını engeller, ayrıca virüsün bazı tipleri rahim aÄŸzı dokusunda deÄŸiÅŸikliklere ve rahim aÄŸzı kanserine neden olabilir. Gebelikte bu tip lezyonlar büyüyerek rahim aÄŸzını kapatır ve normal doÄŸuma olanak vermez. Tedavisinde siÄŸillerin cerrahi olarak çıkartılması veya yakılması gerekir.
Frengi (Sifilis);
Bir bakterinin neden olduÄŸu bu hastalık hayatı tehlike olÅŸturabilir. Enfeksiyon cinsel temas yolu ile bulaşır. Günümüzde etkin antibiyotiklerin kullanılması ile frengi vakalarında belirgin bir azalma tespit edilmiÅŸtir. Gebelikteki frengi vakalarında bebekte etkilenebilir. ve yeni doÄŸanın ağır tabloları ortaya çıkar. Frenginin ilk bulgusu çoÄŸunlukla genital bölgede aÄŸrısız yumuÅŸak kabartılardır. EÄŸer tedavi edilmezse bu durum kendiliÄŸinden kaybolur ve bakteri vücutta kalıcı olur. Bir süre sonra (3 hafta-6 ay) vücuda yayılan kızarıklıklar oluÅŸur. Genital bölgede gri renkli yaralar belirir ve genel olarak ateÅŸ, yorgunluk, boÄŸaz aÄŸrısı ve saç dökülmesi görülür. Enfeksiyon bu dönemde de tedavi edilmezse bir süre sonra vücudun kalp, beyin ve sinir sistemi gibi hayati organlarını etkiler. Enfeksiyon bu aÅŸamada vücutta kalıcı hasarlar oluÅŸturabilir ve hayati tehlike oluÅŸturabilir. Günümüzde frengi teÅŸhis edildiÄŸinde etkin tedavisi mümkündür. EÅŸlerin birlikte tedavi edilmesi gereklidir.
Genital enfeksiyonların önlenmesi, tanı ve tedavisi
Genital enfeksiyonların hepsi her zaman bulgu vermeyebilir. Bu nedenle düzenli kontroller çok önemlidir. Bazı hastalara üreme kanallarında enfeksiyona baÄŸlı kalıcı hasar oluÅŸtuÄŸu söylendiÄŸinde bunu kabullenmekte zorluk çekerler, çünkü enfeksiyon geçirdiklerini hatırlayamazlar. Bu enfeksiyonlara sub-klinik, yani klinikde hiç bir bulgu vermeden oluÅŸan enfeksiyonlar denir. Bu enfeksiyonların tanısı ancak düzenli kontrollerle konulabilir. Vajina ve rahim aÄŸzından alınan örneklerde yapılan laboratuvar incelemeleri ile enfeksiyon etkeni saptanır. Etken olan mikroorganizmanın tanımlanması tedavinin etkili olması açısından çok önemlidir. Uygun antibiyotik kullanımı ile genital enfeksiyonların tedavisinden kesin sonuç almak mümkündür. Kadınlarda geç kalınan durumlarda enfeksiyon karın içine yayılarak pelvik enflamatuvar hastalık olarak adlandırdığımız ateÅŸ, titreme gibi sistemik bulguların da görüldüÄŸü ve üreme organlarında kalıcı hasarlar oluÅŸturan klinik tabloyla karşılaşılabilir.
Enfeksiyondan ÅŸüphelenildiÄŸinde derhal doktora baÅŸvurulmalıdır. Rastgele kullanılan antibiyotikler etken mikroorganizmanın direnç kazanmasına ve tedaviyi daha da güçleÅŸtirerek durumun uzamasına neden olabilir.
Genital enfeksiyonlarda tedaviden daha önemli basamak enfeksiyonlardan korunmakdır. Çok eÅŸlilik genital enfeksiyon riskini arttırır. Bu nedenle bazı batılı toplumlarda hijyen (vücut ve çevre temiziÄŸi) iyi olmasına raÄŸmen genital enfeksiyonlara sık rastlanır. Evli çiftlerin tedavisinde hem kadının hem de erkeÄŸin deÄŸerlendirilmesi ve tedavisi gerekir. Vücut ve yaÅŸanılan çevrenin temizliÄŸine dikkat edilmelidir. Genital bölgenin temizliÄŸi abartılmamalı ve genital temizlik için kimyasal içeren ürünler kullanılmamalıdır. Çünkü vücudun tüm mukozal yüzeylerinde (vajina, ağız, burun v.s) flora olarak adlandırılan koruyucu bir mikroorganizma popülasyonu vardır. Aşırı temizlik ile bu mikroorganizmaların uzaklaÅŸtırılması enfeksiyonlara zemin hazırlar. Genital bölgeye deodorant sıkılması, kokulu tampon ve pedlerin kullanımı sakıncalıdır. Genital bölgenin nemli kalmamasına özen gösterilmesi gerekir. Bu durum mikroorganizmaların çoÄŸalmasını kolaylaÅŸtırır. Bu nedenle pamuklu iç çamaşırları tercih edilmeli ve dar giysilerden kaçınılmalıdır.